Mục lục bài viết6 mục
Khác biệt lớn nhất không nằm ở việc câu truy vấn dài hơn mà nằm ở chỗ chỉ có một kết quả được đọc lên. Bài này chỉ ra bốn khác biệt cơ chế giữa voice search và tìm kiếm văn bản, phần nào của công việc tối ưu là chung, và phần nào thật sự cần làm riêng.
Cơ chế trả kết quả của voice search khác ở đâu
Với tìm kiếm văn bản, người dùng nhận một trang kết quả và tự chọn. Mười liên kết cùng có cơ hội, và vị trí thứ năm vẫn nhận được lượt nhấp.
Với voice search trên loa thông minh hoặc trợ lý không màn hình, chỉ một câu trả lời được đọc lên. Không có vị trí thứ hai. Đây là khác biệt cơ chế quan trọng nhất và nó kéo theo mọi khác biệt còn lại.
Khác biệt thứ hai là nguồn của câu trả lời. Phần lớn câu trả lời bằng giọng nói được lấy từ các khối trả lời ngắn trên trang kết quả, chứ không phải từ toàn bộ bài viết. Nói cách khác, để được đọc lên, trang của bạn thường phải trước hết giành được khối trả lời ngắn đó.
Khác biệt thứ ba là ngữ cảnh thiết bị. Người dùng voice search thường đang bận tay, đang di chuyển, hoặc đang ở trong bếp. Họ cần một câu trả lời dùng được ngay chứ không cần một bài đọc.
Khác biệt thứ tư là cách đặt câu hỏi. Truy vấn bằng giọng nói dài hơn, đầy đủ ngữ pháp hơn, và thường ở dạng câu hỏi trọn vẹn thay vì vài từ khóa rời.
Phần công việc dùng chung giữa voice search và tìm kiếm văn bản
Đây là phần cần nói rõ trước khi bàn tới phần riêng, vì nhiều hướng dẫn về voice search bỏ qua nó và khiến người đọc tưởng đây là một mảng công việc tách biệt.
Nội dung chất lượng, cấu trúc trang rõ ràng, tốc độ tải, và mức độ đáng tin của nguồn đều là yếu tố chung. Một trang không đủ tốt cho tìm kiếm văn bản cũng không có cửa được đọc lên bằng giọng nói.
Nghiên cứu từ khóa cũng dùng chung phần lớn. Các cụm dài dạng câu hỏi mà bạn tìm được cho voice search cũng chính là các cụm mà người dùng gõ khi họ tìm bằng cách hỏi trọn câu.
Dữ liệu có cấu trúc dùng chung, đặc biệt là phần khai báo thông tin doanh nghiệp cho các truy vấn địa phương.
Phần thật sự riêng chỉ gồm ba nhóm việc, nói ở các phần sau. Nếu bạn chưa làm tốt phần chung, dành thời gian cho ba nhóm việc đó là tối ưu nhầm thứ tự.
Nhóm việc riêng thứ nhất: định dạng câu trả lời ngắn
Để được chọn làm câu trả lời đọc lên, nội dung phải có một đoạn trả lời trực tiếp câu hỏi trong khoảng hai tới ba câu, đặt ngay sau tiêu đề của phần tương ứng.
Cấu trúc hoạt động tốt gồm ba phần theo đúng thứ tự. Câu một trả lời thẳng câu hỏi bằng một mệnh đề hoàn chỉnh. Câu hai bổ sung điều kiện hoặc số liệu cụ thể. Câu ba nêu ngoại lệ hoặc lưu ý quan trọng nhất.
Ví dụ điền sẵn cho một câu hỏi thật:
Lõi lọc thô của máy lọc nước nên thay sau mỗi sáu tháng sử dụng. Với nguồn nước có nhiều cặn, thời gian này rút xuống còn khoảng bốn tháng. Dấu hiệu cần thay sớm hơn là lưu lượng nước ra giảm rõ dù van vẫn mở hết.
Ba câu này trả lời trọn vẹn, dùng được ngay khi nghe, và không cần người nghe nhìn màn hình. Đây là tiêu chí thực tế để tự kiểm: đọc to đoạn đó lên và xem người nghe có làm được gì với nó không.
Điểm cần tránh là mở đầu bằng câu dẫn dắt trước khi trả lời. Trong voice search, phần dẫn dắt không có chỗ.
Nhóm việc riêng thứ hai: nội dung địa phương
Một tỷ lệ đáng kể truy vấn bằng giọng nói mang tính địa phương, dạng tìm dịch vụ gần đây hoặc hỏi giờ mở cửa. Với doanh nghiệp có địa điểm thật, đây là phần voice search mang lại giá trị rõ nhất.
Ba việc cần làm. Việc một là hoàn thiện hồ sơ doanh nghiệp trên nền tảng bản đồ, với địa chỉ, giờ mở cửa theo từng ngày, số điện thoại và loại hình chính xác. Đây là nguồn mà trợ lý đọc lên khi người dùng hỏi về giờ mở cửa hay đường đi.
Việc hai là đảm bảo thông tin trên website khớp với hồ sơ đó, gồm cả định dạng địa chỉ và số điện thoại. Thông tin mâu thuẫn giữa các nguồn làm giảm mức tin cậy của cả hai.
Việc ba là khai dữ liệu có cấu trúc cho doanh nghiệp địa phương trên trang liên hệ, gồm địa chỉ, tọa độ, giờ mở cửa và khu vực phục vụ.
Với doanh nghiệp không có địa điểm vật lý, nhóm việc này không áp dụng và bạn nên dồn thời gian cho hai nhóm còn lại.
Nhóm việc riêng thứ ba: nội dung dạng câu hỏi
Cấu trúc bài theo câu hỏi thật là cách hiệu quả nhất để phục vụ cả voice search lẫn tìm kiếm văn bản cùng lúc.
Cách làm cụ thể là đặt tiêu đề phần dưới dạng câu hỏi mà người dùng thật sự hỏi, lấy từ phần người khác cũng hỏi trên trang kết quả và từ các câu hỏi thật trong khung chat với khách hàng.
Sau mỗi tiêu đề dạng câu hỏi, đặt ngay đoạn trả lời ba câu như cấu trúc ở phần trên, rồi mới tới phần giải thích dài hơn cho người đọc muốn tìm hiểu sâu.
Cách bố trí này không làm giảm chất lượng bài cho người đọc thông thường, vì nó đơn giản là đưa câu trả lời lên trước phần giải thích. Đó cũng là cách viết tốt hơn cho hầu hết loại nội dung, kể cả khi bạn không quan tâm tới voice search.
Cần chú ý một giới hạn: đừng ép mọi tiêu đề thành câu hỏi. Với các phần mà người dùng không hỏi theo dạng câu hỏi, tiêu đề mô tả vẫn phù hợp hơn.
Đo hiệu quả và những kỳ vọng nên có
Đây là phần khó chịu nhất của mảng này: không có báo cáo riêng cho truy vấn bằng giọng nói. Search Console không tách nguồn truy vấn theo giọng nói hay văn bản.
Các chỉ số thay thế dùng được gồm ba loại. Loại một là số truy vấn dạng câu hỏi trong báo cáo Hiệu suất, lọc bằng các từ để hỏi. Loại hai là số trang được chọn hiển thị ở khối trả lời ngắn, theo dõi thủ công cho nhóm truy vấn quan trọng. Loại ba là số lượt gọi điện và lượt xin chỉ đường từ hồ sơ doanh nghiệp trên bản đồ, phần này có báo cáo riêng.
Về kỳ vọng, nên nhìn nhận thực tế: với phần lớn website nội dung, đầu tư riêng cho voice search không tạo ra thay đổi đáng kể tách bạch được. Giá trị thật của các việc ở trên nằm ở chỗ chúng cũng cải thiện kết quả cho tìm kiếm văn bản, đặc biệt là cơ hội giành khối trả lời ngắn.
Với doanh nghiệp có địa điểm thật, câu chuyện khác hẳn. Nhóm việc về nội dung địa phương có tác động rõ và đo được qua báo cáo của hồ sơ doanh nghiệp.
=== FAQ === Q: Có cần viết riêng một phiên bản nội dung cho tìm kiếm bằng giọng nói không? A: Không cần, việc tách phiên bản tạo ra nội dung trùng lặp mà không mang lại lợi ích, cách đúng là bố trí lại nội dung hiện có để câu trả lời đứng trước phần giải thích. Q: Truy vấn bằng giọng nói dài hơn thì có nên nhắm các cụm dài hơn không? A: Nên, nhưng đó cũng chính là các cụm mà nhiều người gõ khi họ hỏi trọn câu, nên bạn không cần một danh sách từ khóa riêng mà chỉ cần bổ sung nhóm cụm dạng câu hỏi vào danh sách hiện có. Q: Dữ liệu có cấu trúc kiểu hỏi đáp có giúp được đọc lên không? A: Nó giúp nội dung đủ điều kiện hiển thị ở định dạng đặc biệt, nhưng chỉ khai khi trang thật sự có phần hỏi đáp hiển thị cho người đọc, vì khai cho nội dung không tồn tại là vi phạm.
Phần lớn công việc cho voice search trùng với công việc bạn vốn đã làm, và phần riêng chỉ gồm ba nhóm việc gọn. Nên bắt đầu bằng việc bố trí lại một bài hiện có theo cấu trúc câu hỏi rồi trả lời ba câu, vì thay đổi đó cải thiện cả hai kênh cùng lúc và mất khoảng nửa giờ cho mỗi bài.
