Mục lục bài viết6 mục
Một đoạn viết hay cho người đọc chưa chắc đọc lên đã nghe được, vì tai không quay lại được như mắt. Bài này đưa công thức viết đoạn trả lời ngắn, năm quy tắc về câu chữ khi nội dung sẽ được đọc thành tiếng, và bản đối chiếu trước sau cho một đoạn mẫu.
Điều kiện để trợ lý giọng nói chọn một đoạn đọc lên
Một trợ lý giọng nói không đọc cả bài. Nó lấy một đoạn ngắn, thường hai tới bốn câu, và đọc đúng đoạn đó.
Ba điều kiện quyết định đoạn nào được trợ lý giọng nói chọn. Điều kiện một là đoạn đó trả lời trực tiếp câu hỏi, không có phần dẫn dắt phía trước. Điều kiện hai là đoạn nằm ngay sau một tiêu đề khớp với câu hỏi. Điều kiện ba là đoạn đứng độc lập được, tức người nghe hiểu nó mà không cần biết câu trước đó nói gì.
Điều kiện ba là điều kiện hay bị vi phạm nhất trong nội dung viết cho mắt. Câu bắt đầu bằng những cụm chỉ về phía trước như điều này hay như đã nói ở trên đều trượt ngay, vì trợ lý giọng nói cắt đoạn ra khỏi ngữ cảnh.
Ngoài ba điều kiện về hình thức, còn một điều kiện về nội dung: trang phải đủ đáng tin để được chọn làm nguồn duy nhất. Với một câu hỏi có nhiều nguồn cùng trả lời, việc định dạng đúng chỉ đưa bạn vào nhóm ứng viên mà trợ lý giọng nói cân nhắc.
Công thức ba câu và ví dụ điền sẵn
Công thức gồm ba câu theo đúng thứ tự, tổng khoảng bốn mươi tới sáu mươi từ.
Câu một trả lời thẳng bằng một mệnh đề hoàn chỉnh, lặp lại chủ ngữ thay vì dùng đại từ. Câu hai bổ sung một điều kiện, một con số, hoặc một mốc thời gian cụ thể. Câu ba nêu ngoại lệ hoặc dấu hiệu nhận biết.
Ví dụ hoàn chỉnh cho câu hỏi về thời gian bảo dưỡng điều hòa:
Điều hòa gia đình nên được vệ sinh lưới lọc sau mỗi ba tháng sử dụng. Với nhà ở gần đường lớn nhiều bụi, chu kỳ này rút xuống còn khoảng sáu tuần. Dấu hiệu cần vệ sinh sớm hơn là hơi lạnh ra yếu dù nhiệt độ cài đặt không đổi.
Bản có biến số đặt ngay sau để bạn áp cho lĩnh vực của mình: đối tượng cụ thể nên làm việc gì sau mỗi khoảng thời gian nào, với điều kiện đặc biệt nào thì khoảng đó đổi ra sao, và dấu hiệu quan sát được cho biết cần làm sớm hơn.
Ba đặc điểm khiến ví dụ trên hoạt động khi được trợ lý giọng nói đọc lên: không có đại từ nào cần tra ngược, mọi con số đều ở dạng nói được thành lời, và câu cuối cho người nghe một thứ để tự kiểm.
Năm quy tắc câu chữ khi trợ lý giọng nói đọc nội dung
Quy tắc một khi viết cho trợ lý giọng nói là tránh đại từ và các cụm chỉ về phía trước. Thay điều này bằng chính danh từ mà nó thay thế. Người nghe không quay lại được.
Quy tắc hai là viết số ở dạng đọc được. Một khoảng thời gian viết là ba tháng thì đọc trôi, còn một dãy ký hiệu viết tắt thì trợ lý giọng nói đọc rời rạc và người nghe không hiểu.
Quy tắc ba là giữ câu dưới hai mươi từ. Câu dài có nhiều mệnh đề lồng nhau đọc lên nghe rất khó theo, trong khi đọc bằng mắt thì vẫn ổn.
Quy tắc bốn là tránh các cấu trúc chỉ có nghĩa khi nhìn thấy, ví dụ bảng, danh sách gạch đầu dòng nhiều cấp, và các câu tham chiếu tới hình. Nếu nội dung quan trọng nằm trong bảng, viết thêm một câu văn xuôi tóm tắt ý chính của bảng ngay bên trên.
Quy tắc năm là mỗi đoạn trả lời một câu hỏi duy nhất. Đoạn trả lời hai câu hỏi cùng lúc thường bị cắt giữa chừng khi đọc lên, và phần bị cắt là phần người nghe cần.
Năm quy tắc này cũng làm nội dung dễ đọc hơn cho người đọc bằng mắt, nên áp dụng chúng không đánh đổi gì.
Chọn câu hỏi nào để viết
Không phải câu hỏi nào cũng đáng viết một đoạn trả lời tối ưu. Ba tiêu chí lọc.
Tiêu chí một là câu hỏi có người thật hỏi. Nguồn đáng tin nhất là phần người khác cũng hỏi trên trang kết quả, và các câu hỏi lặp lại trong khung chat với khách hàng.
Tiêu chí hai là câu trả lời gọn được trong ba câu. Câu hỏi cần một quy trình mười bước không phù hợp để đọc lên, và cố ép nó vào ba câu chỉ tạo ra một câu trả lời vô dụng.
Tiêu chí ba là câu trả lời dùng được ngay khi nghe. Nếu người nghe phải mở màn hình ra xem mới làm được, câu hỏi đó thuộc nhóm tìm kiếm văn bản chứ không phải nhóm giọng nói.
Ba tiêu chí này thường để lại khoảng năm tới mười câu hỏi cho mỗi chủ đề, và đó là con số hợp lý để bố trí trong một bài.
Bố trí các đoạn trả lời cho trợ lý giọng nói trong bài
Cách bố trí ảnh hưởng nhiều tới việc trợ lý giọng nói chọn đoạn nào, và nguyên tắc gọn là mỗi câu hỏi có một tiêu đề riêng.
Đặt câu hỏi làm tiêu đề phần, viết đoạn trả lời ba câu ngay dưới, rồi mới tới phần giải thích dài hơn. Thứ tự này phục vụ cả người nghe lẫn người đọc, vì người đọc bằng mắt cũng muốn có câu trả lời trước phần diễn giải.
Với các câu hỏi phụ không đủ lớn để thành một phần riêng, gom chúng vào một khối hỏi đáp ở gần cuối bài. Khối này cũng là nơi hợp lý để khai dữ liệu có cấu trúc dạng hỏi đáp, với điều kiện nội dung thật sự hiển thị cho người đọc.
Đừng đặt quá nhiều khối hỏi đáp trong một bài. Ba tới năm câu ở khối cuối là đủ, và các câu quan trọng hơn nên có phần riêng với tiêu đề riêng.
Một lưu ý về độ dài toàn bài: viết cho trợ lý giọng nói không đòi bài phải ngắn. Bài vẫn có thể dài và chi tiết, miễn mỗi phần có đoạn trả lời gọn ở đầu.
Bản đối chiếu trước và sau cho một đoạn mẫu
Bản trước, viết theo lối thông thường: Việc bảo dưỡng định kỳ rất quan trọng để thiết bị hoạt động ổn định và bền lâu. Điều này giúp bạn tiết kiệm chi phí sửa chữa về sau. Tùy vào điều kiện sử dụng mà chu kỳ có thể khác nhau, bạn nên tham khảo hướng dẫn của nhà sản xuất để biết thông tin chính xác.
Bản sau, viết theo công thức ba câu: Điều hòa gia đình nên được vệ sinh lưới lọc sau mỗi ba tháng sử dụng. Với nhà ở gần đường lớn nhiều bụi, chu kỳ này rút xuống còn khoảng sáu tuần. Dấu hiệu cần vệ sinh sớm hơn là hơi lạnh ra yếu dù nhiệt độ cài đặt không đổi.
Bốn thay đổi giúp đoạn này hợp với trợ lý giọng nói: bỏ câu nêu tầm quan trọng, thay lời khuyên chung bằng một con số cụ thể, bỏ đại từ chỉ về phía trước, và thay câu đẩy trách nhiệm sang nhà sản xuất bằng một dấu hiệu người nghe tự quan sát được.
Bản trước dài hơn nhưng không trả lời được câu hỏi nào. Bản sau ngắn hơn và dùng được ngay. Đây là mẫu áp dụng được cho gần như mọi đoạn mở đầu trong nội dung hướng dẫn.
=== FAQ === Q: Đoạn trả lời nên dài bao nhiêu từ? A: Khoảng bốn mươi tới sáu mươi từ là khoảng phù hợp để đọc lên trong một hơi mà vẫn đủ thông tin, dài hơn thì người nghe khó theo và dễ bị cắt giữa chừng. Q: Có cần khai dữ liệu có cấu trúc dạng hỏi đáp không? A: Nên khai khi trang thật sự có phần hỏi đáp hiển thị cho người đọc, vì nó giúp nội dung đủ điều kiện cho định dạng đặc biệt, nhưng đừng khai cho nội dung không tồn tại trên trang. Q: Làm sao biết đoạn của mình có được đọc lên không? A: Không có báo cáo nào cho biết điều này, cách gần đúng là theo dõi xem trang có được chọn hiển thị ở khối trả lời ngắn trên trang kết quả hay không, vì đó thường là nguồn của câu trả lời đọc lên.
Viết cho tai khác viết cho mắt ở một điểm duy nhất nhưng quan trọng: người nghe không quay lại được. Nên chọn ba câu hỏi có người thật hỏi trong lĩnh vực của bạn và viết lại phần mở đầu của chúng theo công thức ba câu ngay tuần này, vì đó là thay đổi nhỏ nhất mang lại khác biệt rõ nhất.
