Mục lục bài viết6 mục
Hai bản trông giống nhau trên màn hình không có nghĩa là chúng giống nhau trong mã nguồn, và phần chênh lệch đó chính là phần đang không được ghi nhận. Bài này đưa quy trình đối chiếu bốn lớp giữa hai bản, mẫu bảng ghi kết quả, và cách xử lý cho từng loại chênh lệch.
Vì sao phải đối chiếu thay vì chỉ nhìn
Một giao diện co giãn có thể ẩn, thu gọn, hoặc loại bỏ hẳn các khối nội dung tùy theo kích thước màn hình, và ba cách này cho ba kết quả hoàn toàn khác nhau về mặt ghi nhận.
Ẩn bằng cách trình bày, tức nội dung vẫn có trong mã nguồn nhưng không hiển thị, thì vẫn được ghi nhận. Thu gọn trong tab hoặc phần mở rộng cũng vậy, miễn nội dung đã có sẵn. Loại bỏ khỏi mã nguồn thì không được ghi nhận.
Bằng mắt thường, cả ba trường hợp trông như nhau: bạn không thấy khối đó trên bản di động. Vì vậy cách kiểm duy nhất đáng tin là đọc mã nguồn đã render của cả hai bản và đối chiếu.
Cần lưu ý là bản di động mới là bản được dùng để lập chỉ mục, nên chiều so sánh đúng là kiểm xem bản di động thiếu gì so với bản kia, chứ không phải ngược lại.
Bốn lớp cần đối chiếu với bản di động
Lớp một là nội dung văn bản chính. Chọn ba câu đặc trưng nằm ở đầu, giữa và cuối bài, rồi tìm chúng trong mã nguồn đã render của bản di động. Ba vị trí thay vì một vì nhiều giao diện chỉ cắt phần cuối.
Lớp hai là các khối nội dung phụ, gồm bảng thông số, phần đánh giá, khối bài liên quan, và phần hỏi đáp. Đây là nhóm hay bị loại bỏ nhất vì chúng chiếm nhiều chỗ trên màn hình nhỏ.
Lớp ba là liên kết nội bộ. Đếm số liên kết trong nội dung chính và trong menu ở cả hai bản. Chênh lệch ở đây ảnh hưởng tới các trang khác chứ không tới trang đang kiểm, nên nó là loại chênh lệch có hậu quả lan rộng nhất.
Lớp bốn là siêu dữ liệu và dữ liệu có cấu trúc, gồm thẻ tiêu đề, thẻ mô tả, thẻ canonical, thẻ robots và khối dữ liệu có cấu trúc. Chúng phải giống hệt nhau, và bất kỳ khác biệt nào ở lớp này đều là lỗi cần sửa ngay.
Quy trình đối chiếu từng bước
Bước một là lấy mã nguồn đã render của bản di động. Dùng công cụ Kiểm tra URL trong Search Console, chọn kiểm tra trực tiếp, rồi mở phần mã nguồn đã render. Đây là bản gần nhất với những gì bot thật sự xử lý.
Bước hai là lấy mã nguồn của bản dành cho máy tính. Mở trang trên trình duyệt máy tính và xem mã nguồn trang, hoặc dùng chế độ giả lập trong công cụ dành cho nhà phát triển với kích thước màn hình lớn.
Bước ba là đối chiếu theo bốn lớp ở trên và ghi vào bảng. Không đọc toàn bộ mã nguồn, chỉ tìm đúng những thứ trong danh sách bốn lớp. Với một trang, việc này mất khoảng mười phút.
Bước bốn là lặp lại cho từng mẫu trang, không cho từng URL. Chọn hai URL đại diện cho mỗi mẫu để tránh trường hợp một URL cá biệt làm bạn kết luận sai về cả mẫu.
Bước năm là xếp các chênh lệch tìm được theo mức độ ảnh hưởng, không theo thứ tự phát hiện. Lớp bốn sửa trước, rồi tới lớp một, lớp ba, và cuối cùng là lớp hai.
Mẫu bảng ghi kết quả điền sẵn
Dưới đây là kết quả đối chiếu mẫu cho mẫu trang chi tiết sản phẩm của một website bán hàng.
Số liệu và kết quả trong ví dụ dưới đây là bản dựng cho một tình huống giả định, không phải bản ghi lấy từ một website cụ thể.
Lớp một, nội dung văn bản: câu đầu và câu giữa có ở cả hai bản, câu cuối thuộc phần mô tả mở rộng không có trong mã nguồn của bản di động. Kết luận là chênh lệch thật, cần sửa.
Lớp hai, khối nội dung phụ: bảng thông số có ở cả hai bản, nằm trong tab thu gọn ở bản di động nhưng vẫn có trong mã nguồn. Phần đánh giá của người mua không có trong mã nguồn của bản di động, chỉ tải khi bấm. Kết luận là bảng thông số đạt, phần đánh giá cần sửa.
Lớp ba, liên kết nội bộ: bản máy tính có mười bốn liên kết trong nội dung và menu, bản di động có tám. Sáu liên kết thiếu đều thuộc khối sản phẩm liên quan. Kết luận là chênh lệch thật, ảnh hưởng tới các trang sản phẩm khác.
Lớp bốn, siêu dữ liệu: thẻ tiêu đề, thẻ mô tả và thẻ canonical giống nhau. Khối dữ liệu có cấu trúc ở bản di động thiếu trường đánh giá vì phần đánh giá không được tải. Kết luận là hệ quả của vấn đề ở lớp hai, sẽ tự hết khi sửa lớp hai.
Thứ tự sửa rút ra từ bảng: đưa phần đánh giá vào mã nguồn thay vì tải khi bấm, việc này giải quyết cả lớp hai lẫn lớp bốn. Kế đến là khôi phục khối sản phẩm liên quan trên bản di động. Cuối cùng là đưa phần mô tả mở rộng vào mã nguồn dưới dạng thu gọn.
Cách xử lý cho từng loại chênh lệch
Với nội dung bị loại khỏi mã nguồn, cách xử lý là đưa nó vào mã nguồn rồi dùng cách trình bày để thu gọn. Nút mở rộng và tab đều chấp nhận được, miễn nội dung có sẵn từ đầu.
Với nội dung chỉ tải khi người dùng bấm, cách xử lý phụ thuộc vào mức độ quan trọng. Nếu là nội dung chính hoặc là nguồn dữ liệu cho khối dữ liệu có cấu trúc, phải đưa vào mã nguồn ban đầu. Nếu là nội dung phụ như bình luận, để nguyên cũng được.
Với liên kết nội bộ bị lược bỏ, cách xử lý là khôi phục chúng dưới dạng gọn hơn thay vì bỏ hẳn. Một danh sách liên kết thu gọn vẫn giữ được đường vào cho các trang khác, trong khi bỏ hẳn thì không.
Với chênh lệch ở siêu dữ liệu, xử lý ngay và tìm nguyên nhân ở tầng hệ thống. Chênh lệch loại này thường do hai bản dùng hai đoạn mã sinh thẻ khác nhau, và sửa ở tầng mẫu giao diện chứ không sửa từng trang.
Đưa việc kiểm này vào quy trình
Việc đối chiếu không nên là một lần rồi thôi, vì chênh lệch mới phát sinh sau mỗi lần đội phát triển sửa giao diện hoặc đội tiếp thị thêm công cụ.
Cách gọn nhất là thêm một bước vào danh sách kiểm trước khi đưa bản mới lên chạy thật: đối chiếu lớp một và lớp bốn cho ba mẫu trang chính. Việc này mất khoảng nửa giờ và bắt được phần lớn lỗi phát sinh.
Ngoài ra nên chạy đối chiếu đầy đủ bốn lớp mỗi quý cho toàn bộ mẫu trang, và sau mỗi lần đổi giao diện lớn.
Ghi kết quả từng lần vào cùng một bảng theo ngày. Bảng lịch sử này có giá trị riêng: khi thứ hạng biến động, nó cho bạn biết chênh lệch nào mới xuất hiện gần đây và đó thường là nơi nên nhìn đầu tiên.
=== FAQ === Q: Nội dung trong tab có bị đánh giá thấp hơn nội dung hiển thị ngay không? A: Không, nội dung đã có trong mã nguồn và chỉ bị ẩn bằng cách trình bày thì được xử lý bình thường, khác biệt chỉ nằm ở nội dung không tồn tại cho tới khi người dùng bấm. Q: Website dùng giao diện co giãn thì còn cần đối chiếu không? A: Vẫn cần, vì giao diện co giãn vẫn có thể loại bỏ khối nội dung ở kích thước nhỏ bằng quy tắc hiển thị, và đó chính là loại chênh lệch mà mắt thường không phân biệt được. Q: Bao lâu sau khi sửa thì nội dung được ghi nhận lại? A: Thường vài tuần vì cần thu thập lại nhóm trang liên quan, và bạn xác nhận được bằng cách chạy lại công cụ Kiểm tra URL cho các mẫu trang đã sửa.
Đối chiếu theo bốn lớp biến một câu hỏi mơ hồ thành một danh sách chênh lệch cụ thể có thể giao cho đội phát triển. Nên chạy lớp một và lớp bốn cho mẫu trang mang nhiều lưu lượng nhất ngay hôm nay, vì hai lớp này mất khoảng mười phút và chứa nhóm lỗi có hậu quả nặng nhất.
