Mục lục bài viết5 mục
Trước khi kết luận nội dung có vấn đề, phải loại trừ hết nguyên nhân kỹ thuật, vì chúng rẻ hơn nhiều để kiểm và cũng hay là thủ phạm hơn. Bài này đưa quy trình sáu lớp, đi từ máy chủ vào tới từng trang, chạy hết trong nửa ngày.
Vì sao phải loại trừ nguyên nhân kỹ thuật trước
Ba lý do khiến thứ tự này gần như luôn đúng.
Lý do thứ nhất là chi phí kiểm. Kiểm một nguyên nhân kỹ thuật mất từ vài phút tới nửa giờ. Kiểm giả thuyết về chất lượng nội dung đòi đọc lại hàng chục bài và vẫn không kết luận chắc được.
Lý do thứ hai là chi phí sửa. Sửa một dòng cấu hình mất năm phút. Viết lại nội dung mất hàng tháng.
Lý do thứ ba là tần suất. Trong các đợt tụt lưu lượng đột ngột, nhóm nguyên nhân kỹ thuật xuất hiện thường xuyên hơn hẳn nhóm nội dung, đơn giản vì website thay đổi kỹ thuật liên tục còn nội dung thì không tự xấu đi qua đêm.
Nguyên tắc xuyên suốt quy trình: đi từ ngoài vào trong. Máy chủ trước, rồi tới khả năng quét, rồi tới lập chỉ mục, cuối cùng mới tới từng trang.
Lớp một và lớp hai: máy chủ và khả năng quét
Lớp một kiểm máy chủ. Mở nhật ký thời gian hoạt động của dịch vụ theo dõi, tìm các đợt gián đoạn trong sáu tuần trước mốc. Kiểm thời gian phản hồi trung bình có tăng không. Kiểm chứng chỉ bảo mật còn hạn không.
Một đợt gián đoạn kéo dài vài ngày trùng với thời điểm trình thu thập ghé có thể khiến hàng loạt trang bị rớt khỏi chỉ mục, và triệu chứng xuất hiện muộn hơn nguyên nhân vài tuần.
Lớp hai kiểm khả năng quét. Mở tệp cấu hình quét, đọc từng dòng chặn. Sau đó mở báo cáo thống kê thu thập dữ liệu, xem số lượt quét mỗi ngày có tụt trùng với mốc không.
Số lượt quét tụt mạnh là dấu hiệu rõ của nguyên nhân kỹ thuật, và nó thu hẹp phạm vi rất nhanh. Trình thu thập không ghé thì mọi thứ phía sau đều không xảy ra.
Kiểm thêm mã trạng thái mà máy chủ trả về cho trình thu thập. Tỷ lệ lỗi máy chủ tăng là dấu hiệu website đang chặn nhầm hoặc đang quá tải khi bị quét.
Lớp ba: lập chỉ mục
Lớp này bắt được nhóm nguyên nhân kỹ thuật gây thiệt hại lớn nhất.
Mở báo cáo lập chỉ mục trang, so số trang được index với kỳ trước. Ghi cả số trang bị loại trừ, chia theo từng lý do.
Ba dòng cần nhìn kỹ: trang bị chặn bởi tệp cấu hình, trang có thẻ chặn index, và trang có thẻ chuẩn khác với trang người dùng chọn.
Số ở dòng thứ hai tăng đột ngột gần như luôn là do một thay đổi kỹ thuật. Thẻ chặn index hiếm khi tự xuất hiện.
Sau đó dùng công cụ kiểm tra đường dẫn cho năm trang đại diện của các mẫu giao diện khác nhau: trang chủ, danh mục, chi tiết, trang có bộ lọc, trang phân trang. Xem từng trang có được index không và thẻ chuẩn đang trỏ đâu.
Lớp bốn và lớp năm: hiển thị và cấu trúc
Lớp bốn kiểm phần hiển thị. Dùng công cụ kiểm tra đường dẫn, xem bản đã dựng của trang. Nội dung chính có xuất hiện đủ không, hay chỉ có khung trống vì nội dung được nạp bằng mã chạy sau.
Đây là nhóm nguyên nhân kỹ thuật hay xuất hiện sau khi đổi giao diện sang dạng dựng nội dung ở phía trình duyệt. Người dùng thấy đủ, trình thu thập thấy trang trống.
Kiểm thêm phần chữ trong ảnh. Nếu nội dung quan trọng nằm trong ảnh thay vì trong văn bản, nó không được đọc.
Lớp năm kiểm cấu trúc liên kết. Quét website tìm liên kết gãy và chuỗi chuyển hướng nhiều bước. Kiểm các trang quan trọng có còn được liên kết nội bộ trỏ về không.
Một lỗi hay gặp sau khi đổi giao diện: khối điều hướng bị đổi và hàng loạt trang mất hết đường dẫn nội bộ, trở thành trang mồ côi mà vẫn còn trong sitemap.
Lớp sáu: từng trang cụ thể
Lớp cuối chỉ chạy khi năm lớp trên không cho kết luận.
Lấy mười trang tụt mạnh nhất và mười trang không tụt, so từng cặp theo bốn tiêu chí: thẻ chuẩn, thẻ chặn index, số liên kết nội bộ trỏ về, và thời điểm được quét lần cuối.
Nếu bốn tiêu chí này giống nhau giữa hai nhóm, bạn đã loại trừ được nguyên nhân kỹ thuật một cách khá chắc chắn, và đây là lúc chuyển sang giả thuyết về nội dung hoặc về cạnh tranh.
Nếu có tiêu chí lệch rõ, bạn đã tìm ra hướng. Kiểm tiếp trên toàn bộ nhóm tụt để xác nhận.
Ghi kết luận của cả sáu lớp vào một bảng. Bảng này quan trọng cả khi kết quả là không tìm thấy gì, vì nó cho phép bạn nói chắc rằng đã loại trừ và chuyển sang hướng khác thay vì quay lại kiểm từ đầu.
Đội chạy quy trình này lần đầu hay hỏi mấy điều dưới đây.
=== FAQ === Q: Chạy hết sáu lớp mất bao lâu? A: Khoảng nửa ngày cho website vài trăm trang, và lâu hơn ở lớp năm nếu website lớn vì việc quét toàn bộ mất thời gian. Q: Không có dịch vụ theo dõi thời gian hoạt động thì kiểm lớp một thế nào? A: Dùng báo cáo thống kê thu thập dữ liệu để xem tỷ lệ mã lỗi máy chủ theo ngày, nó thô hơn nhưng vẫn lộ ra các đợt gián đoạn lớn. Q: Nếu loại trừ hết nguyên nhân kỹ thuật mà vẫn không rõ thì sao? A: Chuyển sang phân tích theo nhóm trang và nhóm truy vấn để tìm đặc điểm phân biệt, đó là bước tiếp theo sau khi phần kỹ thuật đã sạch.
Loại trừ nguyên nhân kỹ thuật theo sáu lớp rẻ hơn nhiều so với mọi hướng điều tra khác, nên nó phải đi trước. Nên chạy lớp một tới lớp ba ngay hôm nay nếu lưu lượng vừa tụt, vì ba lớp đó mất khoảng một giờ và bắt được phần lớn trường hợp.
