Mục lục bài viết6 mục
Tranh luận giữa hai mô hình này thường bỏ qua biến số quyết định: số lượng trang và mức độ tách bạch giữa các nhóm nội dung. Bài này so sánh theo bốn tiêu chí, đưa ngưỡng cụ thể để chọn, và cách chuyển từ mô hình này sang mô hình kia mà không phá thứ hạng đang có.
Kiến trúc phẳng và kiến trúc silo khác nhau ở điểm nào
Kiến trúc phẳng đặt mọi trang ở cùng một cấp, thường chỉ cách trang chủ một tới hai lần bấm. Liên kết nội bộ nối tự do giữa các trang bất kể chủ đề, và điều hướng chủ yếu dựa vào menu cùng khối bài liên quan.
Kiến trúc silo chia nội dung thành các nhóm chủ đề tách bạch, mỗi nhóm có một trang trụ ở đỉnh và các bài con bên dưới. Liên kết nội bộ chủ yếu chạy trong nội bộ nhóm, hạn chế nối chéo giữa các nhóm khác chủ đề.
Điểm khác biệt cốt lõi không nằm ở cấu trúc đường dẫn mà nằm ở luồng liên kết nội bộ. Bạn có thể có đường dẫn phẳng nhưng liên kết theo kiểu silo, và ngược lại. Khi cân nhắc chọn mô hình, hãy quyết định về luồng liên kết trước, phần đường dẫn theo sau.
Hiểu như vậy cũng giải thích vì sao nhiều website đổi cấu trúc đường dẫn rồi không thấy thay đổi gì. Họ đổi phần ít quan trọng và giữ nguyên phần quan trọng.
So theo bốn tiêu chí
Tiêu chí một là mức độ rõ ràng của tín hiệu chủ đề, và kiến trúc silo thắng, vì việc gom các bài cùng chủ đề và nối chúng với nhau tạo ra một cụm rõ ràng. Với website muốn được coi là nguồn đáng tin về một lĩnh vực hẹp, đây là lợi thế đáng kể.
Tiêu chí hai là chi phí duy trì. Kiến trúc phẳng thắng rõ. Nó không đòi bạn quyết định mỗi bài thuộc nhóm nào, không đòi giữ kỷ luật về liên kết, và không cần sắp xếp lại khi thêm chủ đề mới.
Tiêu chí ba là khả năng phục vụ người đọc. Không mô hình nào thắng hẳn. Kiến trúc silo giúp người đọc đi sâu trong một chủ đề, còn kiến trúc phẳng cho họ nhảy tự do sang chủ đề liên quan. Loại nào tốt hơn phụ thuộc vào việc người đọc của bạn đang tìm hiểu sâu hay đang khám phá rộng.
Tiêu chí bốn là mức độ chịu được sai sót. Kiến trúc phẳng thắng ở tiêu chí này, vì một liên kết đặt sai chỗ không phá vỡ gì. Trong kiến trúc silo, việc nối chéo tùy tiện giữa các nhóm làm mất chính lợi thế mà mô hình này tạo ra.
Ngưỡng cụ thể để chọn kiến trúc silo hay kiến trúc phẳng
Ngưỡng thứ nhất là số trang. Dưới khoảng năm mươi trang, kiến trúc phẳng gần như luôn là lựa chọn đúng. Ở quy mô này, mọi trang đều gần trang chủ và việc chia nhóm chỉ tạo thêm công việc mà không giải quyết vấn đề nào có thật.
Từ khoảng một trăm tới vài trăm trang, kiến trúc silo bắt đầu có lợi thế nếu nội dung của bạn chia được thành các nhóm chủ đề tách bạch. Nếu không chia được, tức các chủ đề đan xen nhau, giữ mô hình phẳng vẫn hợp lý hơn là ép chia.
Trên vài nghìn trang, câu hỏi không còn là chọn mô hình nào mà là làm thế nào để mọi trang đều có đường vào hợp lý. Ở quy mô này, cấu trúc gần như luôn phải có phân cấp, và vấn đề chuyển sang việc quản lý liên kết nội bộ ở cấp hệ thống chứ không thủ công.
Ngưỡng thứ hai là mức độ tách bạch chủ đề. Phép thử nhanh: viết ra danh sách các bài đã có và thử gán mỗi bài vào đúng một nhóm. Nếu quá một phần tư số bài có thể thuộc hai nhóm khác nhau tùy cách nhìn, nội dung của bạn không tách bạch đủ để kiến trúc silo phát huy tác dụng.
Cách dựng một kiến trúc silo đúng
Nếu đã chọn kiến trúc silo, ba việc dưới đây quyết định nó có hoạt động hay không.
Việc thứ nhất là chọn số nhóm. Ít nhóm với nhiều bài mỗi nhóm tốt hơn nhiều nhóm với vài bài. Nguyên tắc thực tế là mỗi nhóm cần tối thiểu tám tới mười bài để tạo được cụm có ý nghĩa. Nếu bạn chỉ có ba mươi bài, đừng chia thành sáu nhóm.
Việc thứ hai là dựng trang trụ cho từng nhóm. Trang trụ không phải trang danh mục liệt kê tiêu đề. Nó là một trang tổng quan có nội dung riêng, giới thiệu toàn bộ chủ đề và dẫn sang các bài con ở đúng chỗ liên quan trong mạch bài.
Việc thứ ba là giữ kỷ luật liên kết. Mỗi bài con dẫn về trang trụ và dẫn sang hai tới ba bài cùng nhóm. Liên kết sang nhóm khác chỉ đặt khi thật sự cần cho người đọc, và khi đó nên đặt từ trang trụ chứ không từ bài con.
Việc thứ ba là việc hay bị buông nhất sau vài tháng. Khi không còn ai kiểm, các liên kết nối chéo tăng dần và kiến trúc silo trở về thành kiến trúc phẳng với thêm một lớp đường dẫn thừa.
Chuyển từ mô hình này sang mô hình kia
Chuyển từ kiến trúc phẳng sang kiến trúc silo là hướng phổ biến hơn khi website lớn dần. Ba bước, làm theo thứ tự và không gộp.
Bước một là gán nhóm cho toàn bộ bài hiện có, làm trên bảng tính, chưa đụng vào website. Bước này thường lộ ra rằng một số nhóm quá mỏng và cần gộp lại, và đó là thông tin quan trọng trước khi làm bất cứ việc gì khác.
Bước hai là dựng trang trụ và sắp xếp lại liên kết nội bộ theo nhóm. Đây là bước tạo ra phần lớn tác động, và nó không đòi đổi đường dẫn nào.
Bước ba, chỉ làm nếu thật sự cần, là đổi cấu trúc đường dẫn cho khớp với nhóm. Bước này rủi ro nhất vì nó kéo theo chuyển hướng hàng loạt, và lợi ích tăng thêm so với bước hai thường nhỏ. Với phần lớn website, dừng lại sau bước hai là quyết định hợp lý.
Chuyển ngược từ silo sang phẳng ít gặp hơn, thường xảy ra khi website thu hẹp phạm vi chủ đề. Cách làm là gộp các nhóm mỏng vào nhóm chính và gỡ bỏ các trang trụ không còn đủ bài bên dưới, giữ nguyên đường dẫn.
Sai lầm hay gặp với cả hai mô hình
Sai lầm thứ nhất là coi kiến trúc silo là một kỹ thuật để lên top. Nó là cách tổ chức giúp tín hiệu chủ đề rõ hơn và giúp người đọc đi sâu, không phải một kỹ thuật tạo thứ hạng. Một silo hoàn hảo chứa nội dung mỏng vẫn không mang lại gì.
Sai lầm thứ hai là chia nhóm theo cách doanh nghiệp phân loại thay vì theo cách người đọc tìm kiếm. Cấu trúc phòng ban không phải cấu trúc nhu cầu.
Sai lầm thứ ba là đổi đường dẫn trước khi sắp xếp liên kết. Thứ tự này làm bạn gánh toàn bộ rủi ro của việc chuyển hướng hàng loạt trước khi có được lợi ích nào.
Sai lầm thứ tư là giữ mô hình phẳng khi website đã vượt vài nghìn trang. Ở quy mô đó, không có phân cấp nghĩa là nhiều trang chỉ có đường vào duy nhất từ sitemap, và chúng thường nằm mãi ở nhóm chưa được lập chỉ mục.
=== FAQ === Q: Đường dẫn có cần phản ánh cấu trúc nhóm không? A: Không bắt buộc, luồng liên kết nội bộ mới là phần quyết định, và với website đã chạy thì lợi ích của việc đổi đường dẫn thường không bù được rủi ro chuyển hướng hàng loạt. Q: Một bài thuộc hai chủ đề thì xếp vào nhóm nào? A: Xếp vào nhóm mà người tìm kiếm bài đó nhiều khả năng đang quan tâm, và nếu tình trạng này xảy ra với quá nhiều bài thì đó là dấu hiệu nội dung của bạn chưa tách bạch đủ để dùng kiến trúc silo. Q: Bao lâu sau khi sắp xếp lại liên kết thì thấy thay đổi? A: Thường vài tuần tới vài tháng vì bot phải thu thập lại toàn bộ nhóm trang liên quan, nên hãy làm theo lô và ghi ngày để đối chiếu sau.
Quyết định đúng phụ thuộc vào số trang và mức độ tách bạch chủ đề, không phụ thuộc vào việc mô hình nào nghe chuyên nghiệp hơn. Nên chạy phép thử gán nhóm cho toàn bộ bài hiện có ngay trong tuần này, vì kết quả của nó trả lời câu hỏi chọn mô hình nào rõ hơn mọi so sánh lý thuyết.
